Πρόταση για αναδιάρθρωση του ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟΥ
ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ
Το Ινστιτούτο Γεωλογικών και Μεταλλευτικών Ερευνών (Ι.Γ.Μ.Ε.) με την παρούσα του μορφή, αποτελεί το διάδοχο σχήμα του Ινστιτούτου Γεωλογίας και Ερευνών Υπεδάφους (Ι.Γ.Ε.Υ.), που άρχισε να λειτουργεί ως αυτόνομο Ν.Π.Δ.Δ. από το 1952. Αργότερα, μετασχηματίστηκε σε ΕΘ.Ι.Γ.Μ.Ε. (1972) ως αυτόνομος φορέας Ν.Π.Ι.Δ. και το 1976 μετονομάσθηκε σε Ι.Γ.Μ.Ε. (Νόμος 272/76). Κάθε αλλαγή συνεπάγονταν και την οργανωτική προσαρμογή του για να καλύψει τις εκάστοτε ανάγκες της Ελληνικής κοινωνίας (Νόμος 2702/99). Από το 1976 οργανώθηκε ώστε να καλύψει τις ανάγκες σε ορυκτά, μεταλλεύματα, ενεργειακές πρώτες ύλες και νερό. Δόθηκε μεγάλο βάρος της οργάνωσης σε μονάδες που ασχολήθηκαν με ορυκτούς πόρους, όπως και στην περιφερειακή διάρθρωση για να καλύψει αυτόν τον κύριο στόχο. Όμως, είχε και μια σοβαρή απώλεια, αυτή που σχετίζεται με τη διαχείριση των δικαιωμάτων του Δημοσίου και την έρευνα υποδομής για υδρογονάνθρακες (μετά την ίδρυση της Δ.Ε.Π. το 1974).
ΠΡΟΣΦΟΡΑ ΤΟΥ Ι.Γ.Μ.Ε.
Το Ι.Γ.Μ.Ε. μέχρι σήμερα έχει προσφέρει μεταξύ άλλων το ακόλουθο σημαντικό έργο στην Ελληνική Πολιτεία και Κοινωνία, που απότελεσε βάση για την ανάπτυξη της χώρας:
> Αποτύπωση και χαρτογράφηση του γεωλογικού υποβάθρου της χώρας (βασικό εργαλείο για τον οποιοδήποτε αναπτυξιακό και περιβαλλοντικό σχεδιασμό).
> Έρευνα και αποτύπωση των γεωτεχνικών χαρακτηριστικών εδάφους και βραχομάζας για την κατασκευή τεχνικών έργων. Πρόληψη και αντιμετώπιση φυσικών καταστροφικών φαινομένων.
> Έρευνα και εντοπισμός κοιτασμάτων λιγνίτη, η αξιοποίηση των οποίων έλυσε το ενεργειακό πρόβλημα της χώρας έως σήμερα.
> Έρευνα και εντοπισμός κοιτασμάτων μεταλλικών και μη ορυκτών (σιδηρονικέλια, σιδηρομαγγάνια, μικτά θειούχα, χρυσός, μάρμαρα, δομικοί λίθοι κ.ά.)
> Έρευνα και εντοπισμός πρώτων υλών για τσιμεντοβιομηχανία, καθιστώντας την Ελλάδα την πέμπτη τσιμεντοπαραγωγό χώρα σε παγκόσμιο επίπεδο.
> Έρευνα και ανάπτυξη του υπόγειου υδατικού δυναμικού της χώρας, συμβαλλόντας ουσιαστικά στην επίλυση της υδροδότησης (άρδευσης & ύδρευσης) της επικράτειας.
> Έρευνα, εντοπισμός και μελέτη των γεωθερμικών πεδίων της χώρας, που αξιοποιούνται σε πολυάριθμες χρήσεις και αποτελούν βασικό αναπτυξιακό πυλώνα των Α.Π.Ε.
> Το έργο του Ινστιτούτου έχει καταγραφεί σε πολυάριθμες μελέτες, οι οποίες αποτελούν βασικό σημείο αναφοράς στο ευρύ πεδίο των γεωπεριβαλλοντικών και τεχνικών μελετών και ερευνών.
Όλα τα παραπάνω επιτεύχθηκαν από το εξειδικευμένο επιστημονικό και τεχνικό προσωπικό του Ινστιτούτου, με τη χρήση των πιο σύγχρονων τεχνικών έρευνας, κατάλληλου εξοπλισμού και σύγχρονων διαπιστευμένων εργαστηρίων και μεθόδων χημείας, στρωματογραφίας, ορυκτολογίας, γεωχημείας, γεωφυσικής, τηλεπισκόπησης, γεωγραφικών πληροφοριακών συστημάτων (GIS) κ.ά.
ΣΥΓΧΡΟΝΟΙ ΚΑΙ ΜΕΛΛΟΝΤΙΚΟΙ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΟΙ & ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ
Οι σύγχρονες περιβαλλοντικές απειλές και προκλήσεις, οι φυσικές καταστροφές, καθώς και η επίλυση ενεργειακών προβλημάτων, επιμερίζονται σε πολυάριθμα θεματικά και ερευνητικά πεδία και αντικειμένα, τα οποία χρήζουν δράσεων βασικής και εφαρμοσμένης έρευνας, που θα πρέπει να συμβάλει άμεσα και ουσιαστικά στην επίλυση των ανωτέρω βραχυπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα.
Το Ι.Γ.Μ.Ε. έχοντας συμβάλλει ουσιαστικά στην έρευνα και αξιοποίηση των ορυκτών, ενεργειακών και υδάτινων πόρων, στην προστασία του περιβάλλοντος επιβάλλεται, μέσα από ένα σύγχρονο και ορθολογικό αναπτυξιακό σχεδιασμό, να προδιαγράψει τις σύγχρονες κοινωνικές ανάγκες, επί των οποίων πρέπει και μπορεί να συμβάλλει μεταξύ άλλων στην:
• οικονομική ανάπτυξη της χώρας, αναφορικά με τα ενεργειακά ζητήματα,
• σχεδίαση δράσεων για βιώσιμο περιβαλλοντικό μέλλον, και
• εκτίμηση των απειλών και κινδύνων από φυσικές καταστροφές και έρευνα της ρύπανσης και προστασίας του περιβάλλοντος.
Απαιτείται σύγχρονος στρατηγικός σχεδιασμός, που θα ενσωματώνει τις νέες τεχνολογίες και θα επιτρέπει την παρακολούθηση και την αξιοποίηση της συνεχούς ροής των γεωπληροφοριών σε πραγματικό χρόνο.
Με βάση τα νέα δεδομένα και το ιστορικό παρελθόν του Ινστιτούτου, επιβάλλεται η αναβάθμιση και η θεσμική διεύρυνση των ερευνητικών του πεδίων, προκειμένου να ανταποκριθεί στις προκλήσεις των καιρών και να συνδράμει στον αναπτυξιακό σχεδιασμό της χώρας.
Οι ερευνητικές δραστηριότητες σε θέματα περιβάλλοντος, ενέργειας και των κλιματικών αλλαγών, επιτάσσουν τον επαναπροσδιορισμό των ερευνητικών αντικειμένων και την εναρμόνισή τους με εκείνα των αντίστοιχων Ευρωπαϊκών και Διεθνών Γεωλογικών Υπηρεσιών και Ινστιτούτων.
Τα σύγχρονα ενεργειακά και περιβαλλοντικά ζητήματα, οι κλιματικές αλλαγές, αλλά και η επείγουσα ανάγκη της Ελληνικής κοινωνίας να τροχιοδρομηθεί σε ένα αναπτυξιακό πρόγραμμα δράσεων, καθιστούν επιτακτική τη μέγιστη δυνατή συμβολή του Ι.Γ.Μ.Ε. Για το σκοπό αυτό επιβάλλεται η προσαρμογή των ερευνητικών προτεραιοτήτων του Ινστιτούτου ως συμβούλου της Πολιτείας στο νέο του ρόλο, σε νέο πλαίσιο με μεσο-μακροπρόθεσμο στρατηγικό σχεδιασμό, που θα περιλαμβάνει κατ’ ελάχιστον τα ακόλουθα πεδία:
> Την έρευνα, μελέτη, διαχρονική παρακολούθηση και συμβολή στην ορθολογική διαχείριση των υδάτινων πόρων (επιφανειακών και υπόγειων).
> Την έρευνα και βιώσιμη αξιοποίηση των γεωενεργειακών πρώτων υλών (Υδρογάνθρακες, Γεωθερμική Ενέργεια, Στερεά Καύσιμα) και μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου.
> Τη μελέτη του παλαιοπεριβάλλοντος και τη γεωλογική αποθήκευση του διοξειδίου του άνθρακα για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής.
> Την αντιμετώπιση των φυσικών καταστροφών και πρόληψη των επιπτώσεων στο γεωπεριβάλλον από ανθρωπογενείς παρεμβάσεις, και τη διάβρωση των ακτών και μεταβολών της ακτογραμμής.
> Τη συστηματική γεωχημική χαρτογράφηση του εδάφους και τον προσδιορισμό χημικών στοιχείων και και ενώσεων στο έδαφος για διαφορετικές χρήσεις γης (οικιστική, χώρους αναψυχής, βιομηχανική/εμπορική).
> Τη συστηματική έρευνα για τον εντοπισμό ορυκτών πόρων και υλικών, καθώς και την αντιμετώπιση των επιπτώσεων στο περιβάλλον της εξορυκτικής δραστηριότητας.
> Το σχεδιασμό χρήσεων γης, την εμπεριστατωμένη μελέτη περιβάλλοντος (φυσικές καταστροφές, διάβρωση ακτών, ρύπανση εδαφών, ιζημάτων και υδάτων, γεωλογική αποθήκευση του διοξειδίου του άνθρακα, παλαιοκλίμα, γεωπολιτιστική κληρονομιά) και τη διαχείριση των φυσικών πόρων, συμπεριλαμβανομένων των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, αλλά με έμφαση στη γεωθερμία.
> Τη συμμετοχή του Ι.Γ.Μ.Ε. στη διαδικασία σύνταξης των προδιαγραφών, αδειοδότησης και ελέγχου γεωτεχνικών και περιβαλλοντικών έργων.
> Την αρχειοθέτηση όλων των γεωπληροφοριών (γεωλογικοί, υδρογεωλογικοί, γεωτεχνικοί, γεωφυσικοί, γεωχημικοί, γεωθερμικοί κ.ά. γεωθεματικούς χάρτες και βάσεις δεδομένων κ.ά., αρχείο πυρήνων γεωτρήσεων & δειγμάτων) από όλους τους φορείς κρατικούς και μη.
Όλα τα παραπάνω καθιστούν επιβεβλημένη την αλλαγή στην οργανωτική δομή και τον ερευνητικό προσανατολισμό του Ι.Γ.Μ.Ε., ώστε να ανταποκριθεί ενσωματώνοντας στο σχεδιασμό του και το κοινωνικό κριτήριο, όσον αφορά στην αντιμετώπιση των νέων αναγκών. Με τον τρόπο αυτό πιστεύουμε, θα καταστεί πιο αποτελεσματικό, ώστε να γίνει στοχευμένα παραγωγικό, σχεδιάζοντας την επιστημονική του δραστηριότητα επί των νέων αυτών επιχειρησιακών απαιτήσεων.
Η πρόταση μας αφορά:
• στη ριζική αναμόρφωση του θεσμικού πλαισίου που διέπει το Ι.Γ.Μ.Ε.,
• στην εκ βάθρων αναθεώρηση του οργανωτικού πλαισίου και
• στη στελέχωση του με το κατάλληλο επιστημονικό και υποστηρικτικό προσωπικό ώστε να ανταποκριθεί στο νέο του ρόλο.
(1) Το θεσμικό πλαίσιο πρέπει να προσαρμοστεί στο ισχύον πλαίσιο των Ευρωπαϊκών Γεωλογικών Ινστιτούτων χωρίς καμία επίκληση «εθνικών ιδιαιτεροτήτων» που νοθεύουν μια ουσιαστική προσαρμογή. Προτείνεται όπως:
>Αλλάξει η ονομασία του σε «Ελληνικό Ινστιτούτο Γεωεπιστημονικών Ερευνών» ή «Ελληνικό Ινστιτούτο Γεωεπιστημών».
>Ο ρόλος του να περιέχει όλες τις θεματικές ενότητες στο χώρο των Γεωεπιστημών και του Γεωπεριβάλλοντος και να λειτουργεί ως Ερευνητικό Ινστιτούτο του ευρύτερου Δημόσιου Τομέα υπό την εποπτεία του Υ.Π.Ε.Κ.Α.
>Το νέο Ινστιτούτο να έχει την ευθύνη για το σχεδιασμό και την εκτέλεση προγραμμάτων, που θα ανταποκρίνονται στις παραγωγικές και αναπτυξιακές ανάγκες της χώρας. Επισημαίνεται ότι, ο στρατηγικός σχεδιασμός των δραστηριοτήτων του Ινστιτούτου θα πρέπει να προηγηθεί του καθορισμού των ειδικότητων των μελλοντικών προσλήψεων επιστημονικού προσωπικού.
>Καθοριστεί με σαφήνεια ότι, αποτελεί τον επίσημο σύμβουλο της Πολιτείας στα θέματα αρμοδιότητας του. Να γίνει υποχρεωτική η ανάθεση στρατηγικών και εθνικού ενδιαφέροντος έργων και μελετών αρμοδιότητας του, από Υπουργεία και φορείς του ευρύτερου δημόσιου τομέα μέσα από μακροχρόνιες προγραμματικές συμβάσεις.
>Συμπεριληφθεί στα αντικείμενα του Ινστιτούτου η έρευνα υποδομής για υδρογονάνθρακες, με κατάργηση «της ανάθεσης αρμοδιότητων επιτελικής και εκτελεστικής τεχνοκρατικής υποστήριξης προς τη διοίκηση του Υπουργείου Ανάπτυξης» (ΦΕΚ Β´1820/2-9-2009).
>Να θεσπιστούν οι διακριτοί ρόλοι μεταξύ ερευνητικών Ινστιτούτων, Πανεπιστημιακών ιδρυμάτων και μελετητικών γραφείων.
(2) Επιβάλλεται η σύνταξη οργανωτικού πλαισίου μικρού, ευέλικτου και χωρίς στρεβλώσεις από υφιστάμενες δομές και «ιστορικές-παραδοσιακές» δεσμεύσεις, προσαρμοσμένες στις νέες απαιτήσεις που θα καλύπτεται με δυνατότητες αναπροσαρμογών όποτε χρειάζεται.
(3) Να γίνει ουσιαστική ανανέωση του προσωπικού του, με παράλληλη αλλαγή της απαράδεκτης σχέσης επιστημονικού προς μη επιστημονικό προσωπικό. Η εισαγωγή σύγχρονης τεχνολογίας (MIS, GIS, κ.ά.) θα επιτρέψει τη διαμόρφωση αναλογίας σε επίπεδα ανάλογα των επιστημονικών θεματικών δράσεων του Ινστιτούτου.
Η συνταξιοδότηση περισσότερων από 100 επιστημόνων κατά την πενταετία 2005–2010, επιβάλει την άμεση πρόσληψη επιστημονικού προσωπικού. Σημειώνεται ότι, οι νέες προσλήψεις είναι απαραίτητο να γίνουν άμεσα, ώστε να γίνει φυσιολογικά η μεταφορά στους νεότερους, της μακρόχρονης εμπειρίας και τεχνογνωσίας.
Πρώτο βήμα θα πρέπει να είναι η υλοποίηση των 25 εγκεκριμένων προσλήψεων, από το 2006, για επιστημονικό προσωπικό και μόνο, εξειδικευμένου σε θέματα αιχμής και υφισταμένων αναγκών. Προτείνεται η αλλαγή της εγκεκριμένης κατανομής, βάσει της προηγούμενης απόφασης του Δ.Σ. του Ι.Γ.Μ.Ε., σε κλάδους και ειδικότητες των 25 θέσεων, οι οποίες θα πρέπει να ανακατανεμηθούν σύμφωνα με τους νέους σχεδιασμούς και προτεραιότητες.
Το οργανόγραμμα θα πρέπει ενδεικτικά να διακρίνεται στα ακόλουθα γεωεπιστημονικά πεδία:
> Ενέργεια και κλιματική αλλαγή
> Γεωλογική και γεωτεχνική υποδομή
> Υδάτινων πόρων
> Ορυκτών πόρων και Δομικών υλικών
> Εφαρμοσμένη γεωχημεία
> Εφαρμοσμένη γεωφυσική και τηλεπισκόπηση
Τελειώνοντας, επιβάλλεται όπως:
• να καθοριστεί ο μεσο-μακροπρόθεσμος σχεδιασμός των στόχων,
• να χαραχθούν συγκεκριμένες στρατηγικές,
• να επαναπροσδιοριστούν οι δομές,
• να προσληφθεί εξειδικευμένο επιστημονικό και υποστηρικτό προσωπικό και
• να υπάρξει η απαιτούμενη χρηματοδότηση από την Πολιτεία, που θα καλύπτει όλες τις ερευνητικές δραστηριότητες του Ινστιτούτου.
————————————————————————————————————————————————————————————-
Τα μέλη της Επιτροπής: Αλ. Δημητριάδης, Χρ. Ιωακείμ, Γ. Χατζηγιάννης, Π. Γεωργοπούλου, Μ. Δημήτρουλα και Π. Γιαννουλόπουλος (1/3/2010)
[...] 4. Εκλογές του συλλόγου. Σας επισυνάπτουμε την πρόταση της επιτροπής, για την αναδιάρθρωση του ΙΓΜΕ, ώστε να την μελετήσετε και μετά από συζήτηση στη [...]
Πρόσκληση σε Έκτακτη Γενική Συνέλευση στις 12/3/2010 « Σύλλογος Επιστημονικού Προσωπικού ΙΓΜΕ
Μαρτίου 9, 2010